archeo [1194]
armie i żołnierze [4210]
biografie i wspomnienia [10087]
czasopisma odkrywców [874]
czasy starożytne [1458]
deser [2443]
dla dzieci [1140]
fakty, domysły, interpretacje [2184]
fortyfikacje i podziemia [535]
historia narodów [2278]
historia w obrazkach [350]
KARTY UPOMINKOWE [2]
kolekcje [1637]
królowie, władcy, dyktatorzy [1493]
ludzie, czasy, obyczaje [7984]
machiny wojenne [2334]
mity i religie [2044]
odkryj historię [537]
ofiary wojny [2562]
Pan Samochodzik [183]
plansze, pionki, karty [141]
pod Gwiazdą Dawida [1327]
podróże w czasie i przestrzeni [6817]
polityka i ideologia [4823]
Polska po wojnie [2933]
rycerze i zakonnicy [2190]
sekretna wojna [919]
tajemnice, skarby, przygody [514]
warsztat [997]
wojny, batalie, potyczki [4934]
zamki, dwory, pałace [554]
Ziemia Obiecana [975]

Kościół Franciszkanów pw. św. Marii Magdaleny w Przemyślu jest zabytkiem stale goszczącym w różnego rodzaju opracowaniach naukowych, przewodnikach czy syntezach, ale w dużej mierze jest dziełem nie do końca poznanym. Jego walory artystyczne doceniane były już u początków kształtowania się akademickiej historii sztuki i służb konserwatorskich na ziemiach polskich, a wyjątkowa klasa figur kamiennych przed fasadą świątyni na trwałe wpisała Przemyśl w rozważania nad "lwowską rzeźbą rokokową", fenomenem artystycznym na skalę europejską. Żywe dyskusje prowadzone w literaturze pomiędzy kolejnymi badaczami przyczyniły się nie tylko do spopularyzowania wiedzy o kościele franciszkańskim, ale także o samym Przemyślu i jego XVIII-wiecznych zabytkach. Kolejne epoki, które pozostawiły swe ślady w kościele franciszkańskim nie znalazły jednak dotychczas szerszego zainteresowania wśród badaczy. Ze smutkiem należy też skonstatować, że pomimo opublikowania rozstrzygających informacji w literaturze przedmiotu, wciąż w powszechnej świadomości funkcjonuje wiele mitów i nieprawdziwych informacji na temat poszczególnych zabytków franciszkańskich. Już same powyższe stwierdzenia zdają się wskazywać, że przemyski kościół zasługuje na monografię. Podstawowym zadaniem stawianym przed niniejszą publikacją jest analiza przemian artystycznych kolejnych świątyń franciszkańskich, co jest możliwe dzięki niezwykle bogatemu i w miarę kompletnie zachowanemu archiwum klasztoru przemyskiego. O ile źródła XVIII-wieczne przechowywane w klasztorze były kilkakrotnie publikowane i analizowane w literaturze naukowej, o tyle XVII-wiecznej informacje były publikowane wyrywkowo, a dzieje artystyczne kościoła w wiekach XIX i XX nie wzbudziły szerszego zainteresowania badaczy. Z tego względu podstawą źródłową opracowania są właśnie zbiory archiwalne klasztoru przemyskiego. Kwerendy uzupełniające objęły szereg miejsc i instytucji. Przede wszystkim Archiwum Prowincji Franciszkanów w Krakowie, gdzie odnaleziono dużą liczbę niewykorzystanych nigdy archiwaliów dotyczących konwentu przemyskiego. Te dwa zbiory uzupełnia przechowywana w zbiorach wrocławskiego Ossolineum Liber magistralis, zbiór XVII- i XVIII-wiecznych dokumentów z życia konwentu. W aneksach umieszczono kalendaria (1753-2025) prac przy architekturze kościoła oraz przy jego wyposażeniu, edycja wszystkich zachowanych kontraktów z artystami i rzemieślnikami na wykonanie dzieł sztuki, dokumentów przesłanych do Stolicy Apostolskiej w związku ze staraniami o koronację koronami papieskimi cudownego wizerunku Immaculaty, zestawienie chronologiczne gwardianów konwentu przemyskiego, którzy byli zazwyczaj głównymi inicjatorami prowadzonych prac oraz słownik biograficzny artystów, rzemieślników, przedsiębiorców związanych z szeroko rozumianą branżą budowlaną i konserwatorów pracujących w kościele lub mających bezpośredni wpływ na wybory dokonywane podczas prac remontowych i konserwatorskich. Dzięki bezpośredniemu udziałowi w większości prac podczas trzeciej wielkiej akcji remontowo-konserwatorskiej prowadzonej od 2016 roku można było zaprezentować analizy historyczno-artystyczne odkrywanych w tym czasie elementów wystroju i wyposażenia. Warto podkreślić niespodzianki, jakie ujawniły się w toku tej renowacji. Do najciekawszych należy z pewnością sposób opracowania warstw wykończeniowych dwóch lwowskich rzeźb rokokowych obecnie wstawionych do ołtarza św. Maksymiliana Kolbe, z pozłoconymi przednimi partiami i posrebrzonymi plecami. Równie ważne są odkrycie w kaplicy Jezusa Miłosiernego XVIII-wiecznego fresku przedstawiającą Świętego Franciszka z sułtanem Melek- el-Kamelem w czasie jego podróży do Egiptu oraz ujawnienie kompozycji Jana Tabińskiego z 1912 roku z Matką Boską Niepokalaną i zakonnikami franciszkańskimi. Działania podejmowane podczas obecnej akcji konserwacji miały na celu przywrócić dawny wygląd polichromii wnętrza oraz elementów wyposażenia. Idea prawdy historycznej w zabytku przyświecała zarówno konserwatorom, jak i nadzorującym ich prace służbom. Prowadzone przez dekadę konserwacje zamknęło symbolicznie uroczyste, ponowne poświęcenie świątyni po zakończonych pracach, celebrowane przez arcybiskupa przemyskiego Adama Szala 8 grudnia 2025. Pozostaje mieć także nadzieję, że niniejsza książka jest nie tylko zamknięciem pewnego etapu badań nad przemyską świątynią, ale pozwoli też na wytyczenie nowych ścieżek badawczych.

Klienci, którzy oglądali tą książkę oglądali także: